پسين دهكويه شماره 82 پزشكي
چند كلامي صميمانه با مردم
دكتر حسين رادمنش
پزشك درمانگاه دهكويه
بنا بر اتفاق خجسته و مباركي كه اينجانب به درمانگاه دهكويه منتقل شدم ، به مردم فهيم ، نيك پندار و مهربان اين خطه سلام عرض مي كنم .
جهت اعتلاي بهداشت و درمان منطقه تصميم بر اين شد كه با مسوولين و مردم تعامل داشته باشيم به همين دليل جلساتي با عزيزان داشتيم و بنا بر رسم سابق كه مطالبي توسط همكاران بنده در ماهنامه پسين دهكويه ارائه مي شده است . تصميم گرفتيم كه جهت پيشبرد اهداف از طريق نشريه تعاملي بين مسوولين و مردم داشته باشيم به همين دليل چند سطري تقديم حضورتان مي گردد .
مهم ترين مساله اي كه به نظر مي آمد لازم باشد گفته شود سيستم ارجاع است . طرح مترقي پزشك خانواده كه سعي در ارائه هر چه بيشتر و بهتر خدمات بهداشتي ـ درماني به عامه مردم كشور اسلامي دارد ، به شكل سيستم ارجاع مي باشد ؛ يعني بيمار ابتدا به پزشك سطح يك ـ پزشك خانواده ـ ارجاع مي شود و بايستي توسط پزشك و بر طبق قواعد و موازين سيستم ارجاع سعي در ارائه راهكار درمان براي وي شود و ارجاع به مراكز بالاتر بنا بر صلاحديد پزشك خانواده و حق وي مي باشد . فلذا بيمار براي ارائه نظر در راه كارهاي درماني ذيحق نمي باشد و اين كه بعضي مراجعين صلاحيت علمي پزشك خانواده را كه به تاييد مراجع ذي صلاح رسيده است قبول نداشته باشند و اصرار به ارجاع به مراكز بالاتر حتي در مواردي مثل سرماخورگي يا ديگر بيماري هاي ساده داشته باشند ، يك سوء استفاده از اين سيستم است كه قواعد سيستم ارجاع را نپذيرند ، ولي استفاده از مزايا را حق خود بدانند .
البته ما معتقديم ملت خوب ما شايسته خيلي بهتر و بيشتر از اين ها مي باشند . ولي چنانچه برخورداري از حقي منوط به اجراي تكليف در برابر قوانين آن است ، تفكيك اين دو و مطالبه حق بدون رعايت تكليف كار صحيحي نيست .
حدود 80 تا 90 درصد مراجعين درمانگاه خودشان پلان يا رهكار درمانشان را تعيين كرده اند بعد به پزشك مراجعه مي كنند .
همانگونه كه ذكر گرديد ، اين حق پزشكان است كه چگونگي درمان بيمار را مشخص كنند . پزشكاني كه مسووليت هاي سنگيني در برابر درمان بيمار بر عهده ايشان است و حق بيمار نيست كه راه كار درماني خود را قبلا مشخص كرده باشد .
البته پزشكان در روند درمان اخلاقا و قانونا موظفند تفاوت رهكارهاي درماني را شرح دهند و موافقت بيمار را به دست آورند .
با ذكر مثالي بيشتر توضيح مي دهيم : بيمار خانم كم سني آمده اصرار دارد كه من بي حالم ، عمه ام گفته چربي خونت را اندازه بگير كه بالاست . اين كار تعيين راه كار درماني است راه كاري كه هيچ ربطي به علايم وي ندارد . در حالي كه پزشكاني كه سال هاي سال سابقه تحصيل و تجربه دارند گاها اين قدر راحت تصميم نمي گيرند . مثلا بيمار فوق الذكر كم خوني دارد ـ كاهش كاركرد تيروئيد دارد ـ تب مالت دارد ـ روماتيسم دارد ـ افسردگي دارد ـ مسموميت دارد ـ مراحل ابتداي سرطان است ـ عفونت مزمن دارد يا يا هر بيماري شايع يا نادر ديگري . فلذا بيمار بايستي متواضعانه علايم بيماري اش را بگويد و پزشك مسوول هم نظر خود را مي گويد و بيمار را رهنمايي مي كند و او را در انتخاب راه هاي درماني كمك مي كند . بيماري كه پشت ميز ايستاده دستور مي دهد و به سلاح بداخلاقي و هتاكي نيز مجهز است در كجاي شرع ، قانون يا عرف جاي دارد؟ به قول مجله گل آقا كه نوشته بود : پزشكي علمي است كه همه چيز در آن ممكن است الا اين كه دودوتا بشود چهار تا .
مساله اي را براي شما توضيح مي دهم تا بدانيد چقدر تصميم گيري در پزشكي پيچيده است . اين آزمايش هاي چكاپ كامل كه باب شده است و بعضا و نه از روستاي بريز حتي افرادي كه در كشورهاي حوزه خليج فارس هستند هم دفترچه شان را توسط شخص ديگري مي فرستند كه چكاپ كامل بنويس ، اين چه ارزشي دارد . متخصصين مي دانند كه ارزيابي آزمايشگاه ها بر اساس دقت آزمايش و ميزان شيوع بيماري در جامعه انجام مي شود و وحي منزل نيستند و بدون علايم كلينيكي بيماري ، تقريبا اين آزمايش ها هيچ ارزشي ندارند و جز گمراهي پزشك و بيمار فايده ي ندارند.
مثلا بيماري مي گويد : چربي ام 20 تا بالاست برايم دارو بنويس در حالي كه درمان بعد از اثبات صحت آزمايش به خيلي چيزها مثل ابتلا به بيماري قلبي ، قند خون ، سيگار كشيدن ، سن افراد و نوع چربي دارد و همه مثل هم تفسير نمي شوند ؛ فلذا به اين سادگي نيست .
البته در نهايت بايد گفته شود سيستم ارجاع هنوز نياز به تجديد نيازها و برنامه ريزي هاي عالي تري دارد ، مثل جداسازي بيماران مزن ، ولي اين دليل نمي شود كه قواعد موجود را ناديده بگيريم و بايستي گفته شود كه خيلي از سردرگمي هاي بيماران توسط خودشان ايجاد مي شود و مسوول تصميم گيري هاي نابجاي هر كس پزشك خانواده است .
در پايان دست مردم عزيز و مسوولين را به گرمي مي فشاريم و از ايشان در راه همكاري با برنامه هاي بهداشتي صميمانه دعوت مي كنيم و از تمامي برادران و خواهراني كه تمايل دارند به عنوان رابط بهداشتي همكاري نمايند خواهشمنديم جهت نام نويسي به درمانگاه مراجعه نمايند و همينطور از همه خيرين داوطلب دعوت مي شود جهت جهت صحبت و هماهنگي به درمانگاه مراجعه نمايند .
نكاتي درمورد بيماري شايع فصل ، سرما خوردگي و آنفولانزا
اولين نكته : پيشگيري از مواجهه بيشتر بيماران با ديگران ، يعني مرخصي بيماران از محل كار و مدارس و استفاده از ماسك و شستن مكرر دست ها ( بخصوص در بچه ها ) با آب و صابون
نكته دوم : تقويت ايمني بدن با استراحت كافي و مصرف مواد غذايي ضروري مثل ويتامين ها ( ميوه ها ) و پروتئين و پرهيز ازمواردي كه ايمني بدن را كاهش مي دهند مثل سيگار و مصرف مواد غذايي صنعتي مضر مثل پفك و آب نبات .
نكته سوم : مصرف دارو به نحو توصيه شده و كامل كردن دوره مصرف آنتي بيوتيك ها .
نكته چهارم : رعايت عادات متعادل زندگي مثل پرهيز از خستگي نابجا و عدم حضور غير ضروري خود و فرزندان در سرما و استفاده از بخار آب در منازل به شكل دستگاه هاي بخور يا كتري آب جوش البته با رعايت نكات ايمني .
