ماهنامه فرهنگی اجتماعی پسین دهکویه

احمد پژمان موسيقي داني بزرگ از خطه هنر پرور لارستان

احمد پژمان بدون شک بزرگترین آهنگساز ایران است که استاد افرادی مثل حسین علیزاده, درویشی, فردین خلعتبری, ارسلان کامکار, مشکاتیان و ... بوده  .احمد پژمان را باید به طور کلی یک آهنگساز رمانتیک مدرن یا نئورمانتیک به‌شمار آورد. رمانتیزم در آفریده‌های او درمراحل سه‌گانه‌ی تکاملی خود شکل‌های گوناگون به‌خود گرفته از ملودی‌های ساده به ترکیبات پیچیده رسیده است.

احمد پژمان در سال 1314 در شهر لار متولد شد. اشتياق وافر به موسيقي وي را با اساتيدي چون حشمت سنجري و حسين ناصحي پيوند داد.  وي ويولون را نزد حشمت سنجري و تئوري موسيقي را نزد حسين ناصحي آموخت. پژمان قبل از پايان تحصيلات متوسطه در تهران نواختن ويولون را به خوبي فرا گرفته بود و زماني كه حشمت سنجري و هايمو تويبر رهبري اركستر سمفونيك تهران را عهده دار بودند به عضويت اين اركستر درآمد. پژمان پيش از تحصيل موسيقي، رشته زبان و ادبيات انگليسي را در دانشسراي عالي گذراند.

 وي در سال 1343 (1964) پس از اتمام تحصيلات دانشگاهي در ايران با اخذ بورسيه راهي اتريش و آكادمي‌ موسيقي وين گرديد تا در آنجا در رشته آهنگسازي به تحصيل بپردازد.

 اساتيد او در اين دوران، توماس كريستين داويد، آلفرد اوهل و هانس يلينك بودند.

برخي از آثار پژمان همچون  « راپسودي » را که درواقع نخستین کار سمفونیک اوست، در سال ۱۳۴۵ هنگام تحصیل در وین آفریده در اين دوره آن چنان مورد توجه قرار گرفت كه توسط اركستر سمفونيك راديو و تلويزيون دولتي وين اجرا گرديد. پژمان پس از پايان تحصيلات به ايران بازگشت و به عنوان آهنگساز تالار رودكي به كار عملي، و سپس به تدريس موسيقي در دانشگاه تهران پرداخت. وي در اين ايام اپراي جشن دهقان را ساخت و مدتي بعد اپراي دلاور سهند را بر اساس زندگي بابك خرمدين و اپراي سمندر را هم ساخت كه هر سه آنها در قبل از انقلاب در تالار وحدت به روي صحنه رفتند.  پژمان در سال 1976 براي ادامه تحصيلات راهي دانشگاه كلمبيا (نيويورك) شد.

 از اساتيد وي تا پايان دوره دكتراي آهنگسازي مي‌توان به ولاديمير اوساچوسكي ، بولانت آرل و جك بيزن اشاره كرد. از آثار پژمان در اين دوره‌ها مي‌توان به كنسرتو براي نه ساز (1965) ، راپسودي براي اركستر (1966) ، اپراي جشن دهقان (1967) و اپراي دلاور سهند (1968) اشاره كرد.

اين آهنگساز نامي در زمينه موسيقي فيلم هم دستي چيره دارد و از معروفترين كارهاي وي مي‌توان به موسيقي سريال دليران تنگستان، سمك عيار و فيلم‌هايي چون شازده احتجاب، سايه‌هاي بلند باد، بوي كافور عطرياس، خانه‌اي روي آب و يك بوس كوچولو(بهمن فرمان آرا) ، هنرپيشه (محسن مخملباف)باران و بيد مجنون ( مجيد مجيدي) و... نام برد.

 وي براي موسيقي فيلم‌هاي بيد مجنون، خانه‌اي روي‌آب ، باران، بوي كافور عطر ياس، برنده سيمرغ بلورين جشنواره فيلم فجر شد.

وي از سال 1370 تا كنون به طور پراكنده به تدريس هارموني،‌كنترپوآن و آهنگسازي در دانشگاه هنر تهران سرگرم است.

آثار احمد پژمان كه تاكنون در ايران منتشر شده اند عبارتند از حماسه ، هفت خان ، تكسوار عشق ، همه شهر ايران ، خاطرات فردا ، سراب.

پژمان به تازگي اثري با كر و اركستر مسكو ضبط كرده است احمد پژمان در مقدمه داخل جلد این آلبوم آورده است: من در سرزمین ابر مردان کلام های آهنین به دنیا آمده ام؛ در سرزمین مولانا که آتش همیشه افروخته بیشه اندیشه است. سرزمین ابر مردی که کلام رندانه اش گاهی به کلام اولین و آخرین شانه می زند دمی که جنگ افروزان هفتاد و دو ملت، همه را عذر می نهد و می گوید چون ندیدند حقیقت ره افسانه زدند. همیشه بر این آرزو بوده ام که با اثری به زبان  موسیقی ، همه احساس درونیم را به ایشان بیان دارم و ادای احترامی کنم بدین بزرگان، به ابر مردان بزرگ شعر پارسی.

در ادامه این مقدمه  پژمان  می نویسد: این مجموعه را(که  می توان اورتوریو نامیدش) با همه تاثیری که در من داشته تصنیف   کرده ام و همواره براین باور بوده ام که اثرم توان همدوشی با کلام عظیم ایشان را ندارد. همه تلاشم بر این بود که سندی باشد نشان عشق و ارادتم به این بزرگان و تعارفی در کار نیست که برگ سبزی است تحفه درویش. و در آخر اثرم را به سرزمینم تقدیم  می کنم که گهواره و موطن بزرگانی چنین بوده است و نيز قرار است آلبومي با عنوان«كنگان»كه تنها اثر وي در ژانر موسيقي نيو ايج است را از سوي شركت ترانه رنگارنگ به بازار موسيقي عرضه كند.

جديدترين اثر احمد پژمان باعنوان «ناگهان رستخيز» كه چندي پيش توسط حوزه هنري منتشر شده است، اين اثر موسيقايي شامل 45 دقيقه موسيقي است كه چهار قطعه باكلام و يك قطعه بي‌كلام در آن گنجانده شده است. آلبوم موسيقي و ناگهان رستخيز درباره عرفان اسلامي است كه براي اولين بار از اشعار خواجه عبدالله‌انصاري در آن استفاده شده است.

ساخت قطعه‌ای برای مراسم‌ ملی و حضرت رسول(ص)

موسیقی ما - رضا مهدوي(رئيس مركز موسيقي حوزه هنري) از نوشتن قطعه‌اي باعنوان مراسم بزرگ ملي توسط احمد پژمان خبر داد و به خبرنگار ايلنا گفت: اين قطعه در حد يك سرود ملي است كه براي مراسم بزرگ ملي درنظر گرفته شده است.

مهدوي درباره انتخاب احمد پژمان براي نوشتن اين قطعه گفت: پژمان جزو هنرمندان چندوجهي اين مرز و بوم است كه به موسيقي دستگاهي، موسيقي الكترونيك، پاپ، كلاسيك و فرم ملي و بين‌المللي آشناست و به يقين نوشتن يك قطعه را با وسواس بيشتري دنبال مي‌كند.

وي همچنين از پيشنهاد ساخت يك قطعه موسيقايي براي پيامبر(ص) توسط پژمان خبر داد و گفت: باتوجه به اينكه جاي خالي قطعه‌اي در حد «محمد والا» با صداي فرهاد مهراد در آثار موسيقايي ما حس مي‌شود، به آقاي پژمان پيشنهاد داده‌ايم كه يك قطعه در سطح كيفي قطعه مهراد و موسيثقي فيلم محمد رسول‌الله براي ما بنويسيد.

منابع :

www.zamaaneh.com/friday/2009/08/print_post_299.htm

www.hamshahri.org/news-1633.aspx

www.musicema.com/module-pagesetter-viewpub-tid-2-pid-228.html

www.musicema.com/module-pagesetter-viewpub-tid-1-pid-2258.html

www.magiran.com target=_blank>=http